Hoạt động kiểm toán trong bối cảnh COVID-19: Kinh nghiệm từ Kiểm toán Nhà nước Vương quốc Anh

Đại dịch COVID-19 tiếp tục có tác động tiêu cực đến hoạt động của hầu hết các quốc gia, các tổ chức trên thế giới, trong đó có công việc của KTNN Vương quốc Anh (NAO). Là cơ quan kiểm toán của một quốc gia từng chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch, NAO đã tích cực trao đổi kinh nghiệm với các cơ quan kiểm toán tối cao (SAI) khác về cách kiểm tra các ứng phó của Chính phủ đối với COVID-19 trên toàn thế giới. Bên cạnh đó, NAO cũng tích cực hoàn thành vai trò hỗ trợ Nghị viện trong việc giám sát ngân sách quốc gia dành cho ứng phó với đại dịch COVID-19.


Hoạt động của NAO trong ứng phó với đại dịch

Giống như mọi tổ chức khác, NAO phải thích nghi với môi trường làm việc mới. Thế nhưng, trong suốt giai đoạn này, NAO vẫn tiếp tục thực hiện các chương trình kiểm toán trọng tâm của mình: kiểm toán ngân sách 2019-2020 của hơn 400 cơ quan chính phủ, cơ quan công quyền và các chương trình chi tiêu quan trọng. Trong đó, một phần đáng kể là chuyển hướng sang việc kiểm tra phản ứng của Chính phủ đối với COVID-19. 


 
Ảnh minh họa


NAO đã công bố các báo cáo về quy mô, bản chất của các cam kết chi tiêu công, sự sẵn sàng của Hệ thống y tế quốc gia (NHS) và chăm sóc xã hội đối với đại dịch. NAO cũng phát hành các báo cáo kiểm toán hoạt động về các lĩnh vực quan trọng được công chúng quan tâm, bao gồm các gói tín dụng cứu trợ, chương trình hàng không của Bộ Quốc phòng hỗ trợ, cung cấp chỗ ở cho người tị nạn và vấn đề chuyển đổi kỹ thuật số trong NHS. 

Hiện NAO đã lên kế hoạch kiểm toán một số vấn đề quan trọng trong mua sắm chính phủ, bao gồm kiểm toán việc mua sắm của Chính phủ trong đại dịch, các nghiên cứu cụ thể về nỗ lực tăng số lượng máy thở sẵn có cho NHS và cung cấp PPE cho NHS hay lĩnh vực chăm sóc xã hội cho người già.

NAO cũng xem xét các biện pháp nhằm bảo vệ các DN và người dân khỏi tác động kinh tế của đại dịch, bao gồm báo cáo về Dự án Cho vay vốn ưu đãi và Dự án Duy trì việc làm trong đại dịch, Chương trình Hỗ trợ những người dễ bị tổn thương và Bữa ăn miễn phí ở trường học. 
Trong quá trình kiểm toán, NAO đã xem xét cách thức Chính phủ điều chỉnh cách tiếp cận để phản ánh nhu cầu cấp bách trong giai đoạn đầu của đại dịch và cách thức Chính phủ quản lý rủi ro, tính xác thực trong chi tiêu công. 

Để hỗ trợ Nghị viện giám sát phản ứng của Chính phủ đối với COVID-19, NAO đã phát hành báo cáo kiểm toán đầu tiên về hoạt động của Chính phủ cho đến nay với nhiều phát hiện đáng lưu ý:

Chính phủ Vương quốc Anh đã huy động rộng rãi nguồn lực ứng phó đối với COVID-19 trên 5 lĩnh vực:

Các phản ứng chăm sóc sức khỏe và xã hội bao gồm cung cấp dịch vụ, thiết bị, xét nghiệm, dịch vụ và phát triển vắc-xin.

Các dịch vụ công cộng khác và ứng phó khẩn cấp trên tất cả các dịch vụ công, bao gồm địa phương và quốc gia.

Hỗ trợ cho các cá nhân bị ảnh hưởng bởi đại dịch, bao gồm trợ cấp và trợ cấp ốm đau, hỗ trợ trực tiếp cho cá nhân hoặc hộ gia đình và hoãn nộp thuế.

Hỗ trợ DN bị ảnh hưởng bởi đại dịch, bao gồm hỗ trợ duy trì việc làm, các khoản vay và trợ cấp.

Hỗ trợ khác bao gồm viện trợ quốc tế và cung cấp thông tin cho công chúng.

Các chi phí cho phản ứng của Chính phủ là rất lớn, không ổn định và phụ thuộc vào các tác động kinh tế và sức khỏe liên tục của đại dịch, tổng cộng 124,3 tỷ bảng Anh. Trong đó, 6,6 tỷ bảng Anh là để hỗ trợ các hoạt động chăm sóc sức khỏe và xã hội (không bao gồm khoản nợ NHS 13,4 tỷ bảng Anh đã được xóa); 15,8 tỷ bảng Anh dành cho các dịch vụ công cộng khác và ứng phó khẩn cấp rộng rãi hơn; 19,5 tỷ bảng Anh dành cho các biện pháp hỗ trợ cho các cá nhân; 82,2 tỷ bảng Anh dành cho hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp; 0,2 tỷ bảng Anh dành cho các khoản hỗ trợ khác.

Nỗ lực quốc tế của NAO trong bối cảnh đại dịch

Trước tình hình đại dịch diễn biến phức tạp trên phạm vi toàn cầu, NAO đã công bố Kế hoạch chiến lược mới của mình vào tháng 6/2020 và lên kế hoạch thực hiện sứ mệnh với tư cách là cơ quan giám sát chi tiêu công độc lập của Vương quốc Anh. Gần đây, NAO thực hiện một chương trình kiểm toán quan trọng về phản ứng của Chính phủ đối với đại dịch COVID-19. 

NAO có danh tiếng toàn cầu như một SAI dẫn đầu trong lĩnh vực chuyên môn, tuy nhiên, NAO cũng luôn nhận thức rằng nhiều thứ mà NAO có thể học hỏi từ những SAI khác về cách tốt nhất để cung cấp một dịch vụ kiểm toán công hiện đại. Sự hợp tác chặt chẽ với các SAI khác cũng cho phép NAO tận dụng tốt hơn các so sánh quốc tế trong báo cáo của mình, đặc biệt trong những lĩnh vực quan trọng như cung cấp các dự án quốc phòng và cơ sở hạ tầng lớn, cung cấp cho Nghị viện thông tin chi tiết về cách các chính phủ khác tiếp cận những thách thức tương tự mà Anh đang phải đối mặt.

Cùng với việc xem xét tính chất cụ thể và quy mô chưa từng có của đại dịch, các SAI trên thế giới đều đang tìm cách kiểm toán cùng một đối tượng vào cùng một thời điểm. Phần lớn các SAI đều quyết định sẽ kiểm toán việc sử dụng công quỹ của Chính phủ nhưng làm thế nào để sắp xếp thời gian cho các biện pháp can thiệp để không làm ảnh hưởng đến phản ứng khẩn cấp mà Chính phủ đang thực thi, đồng thời đảm bảo đầy đủ trách nhiệm giải trình cho việc sử dụng quỹ công. 

Trong bối cảnh đó, các nhân viên của NAO đã chia sẻ những hiểu biết sâu sắc về đại dịch tại các hội thảo trực tuyến do Tổ chức quốc tế Các cơ quan Kiểm toán tối cao (INTOSAI) tổ chức. NAO cũng khởi xướng thành lập Nhóm Dự án mới của Tổ chức Các cơ quan Kiểm toán tối cao châu Âu (EUROSAI) về Kiểm toán ứng phó với đại dịch COVID-19 và đồng chủ trì với SAI Phần Lan. 

Trong tháng 6-7/2020, đã có 8 cuộc họp trực tuyến được tổ chức, trong đó 30 SAI đã nêu vấn đề về tác động của COVID-19, phản ứng kiểm toán của SAI cũng như chia sẻ những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn. Mỗi SAI có một phương án khác nhau vì bối cảnh của mỗi quốc gia là khác nhau. Tuy nhiên, có một điểm chung là các phản ứng của chính phủ trên khắp thế giới tương tự nhau: chuẩn bị, ứng phó và xử lý để phục hồi với những tác động lâu dài của đại dịch, trong đó có khoản chi tiêu đáng kể cho chăm sóc sức khỏe, các biện pháp ứng phó khẩn cấp rộng hơn và các gói hỗ trợ cá nhân, DN và toàn bộ nền kinh tế. Tại hầu hết các quốc gia, người ta chứng kiến sự nỗ lực to lớn của các nhân viên y tế và một loạt các can thiệp chi tiêu của chính phủ chưa từng có để giảm thiểu một số ảnh hưởng kinh tế của cuộc khủng hoảng./.

 

ĐỖ THỊ BÌNH - Vụ Hợp tác quốc tế
Nguồn: nao.org.uk